Wat was democratie nog maar precies?

Democratie komt van de Griekse woorden dèmos = volk en kratei = regeert, dus het volk regeert.

Als we denken aan democratie, denken we aan verkiezingen, waarbij we een keer in de vier jaar stemmen op een politieke partij. Eén of een paar van de partijen in het land waar je woont, wint/winnen de verkiezingen en gaan regeren. Wanneer de mensen het niet eens zijn met wat ze ná de verkiezingen doen, zeggen de politici meestal dit: 'Jullie hebben op ons gestemd, dus nu hoeven we niet constant te vragen wat jullie willen'.

Dat is enorm uit de tijd, want er zijn zoveel dingen waar we als inwoners zelf net zo goed een gefundeerde mening over hebben als onze politici, dat we wél vaker willen stemmen. Bijvoorbeeld in een referendum of we zouden willen dat we nog veel meer betrokken zouden zijn bij ons gemeentebestuur door bijvoorbeeld aan een adviesraad deel te nemen. Maar die raden zijn er nog niet zoveel en ook wordt er nog niet naar geluisterd.

Iets wat ook niet echt democratisch is, is de werkvloer. Mensen moeten precies op tijd op het werk zijn en mogen vaak niet een deel van hun werk thuis uitvoeren. Er zijn hierin grote veranderingen aan het komen. Veel bedrijven beginnen toch meer open te staan voor thuiswerkende collega's en werktijden worden flexibeler. Toch moeten mensen nog altijd lange dagen maken voor vaak maar een laag inkomen en zien ze hun gezin en vrienden veel te weinig.

Echte democratie heet sociocratie

In delen van het bedrijfsleven en ook op een handvol nieuwe scholen wordt echter al een andere vorm van democratie gebruikt: sociocratie. Sociocratie gaat een stap verder dan democratie. Wanneer 51% van de stemmen vóór iets is, is 49% dus tegen. Die mensen blijven niet tevreden en zullen zich niet met hart en ziel in gaan zetten voor een project waar ze het niet mee eens zijn. Daarom wordt er de sociocratie alleen overeenstemming bereikt als niemand overwegend bezwaar heeft.

Dat kan behoorlijk ingewikkeld lijken, maar in de praktijk blijkt dat het in het begin vaak wat moeilijk is om die overeenstemming te bereiken, maar dat dat steeds eenvoudiger wordt. Zo gaat het onder andere op de voormalige school van mijn kinderen, De Vallei in Renkum (Gelderland).

In de politiek betekent echte democratie dat de gekozen regering dat doet wat de mensen willen en niet klakkeloos dat wat de politici ad hoc menen te moeten doen. Er zijn dan bijvoorbeeld geregeld referenda, waarin mensen voor of tegen een nieuw wetsvoorstel kunnen stemmen. En er wordt ook naar de partijen die niet regeren, geluisterd. Nieuwe partijen het zo wel zitten om met álle partijen samen een regering te vormen.

Hoe zou je het vinden als je écht iets te zeggen had over de situatie in je leven? Al was het alleen maar eerst eens op je werk. Er zijn nu al werkgevers die flexibeler omgaan met werktijden en waar veel overleg op de werkvloer is. Een voorbeeld van zo'n bedrijf is bijvoorbeeld Stichting Marin in Wageningen. De werknemers daar ervaren veel minder stress dan hun collega's bij andere bedrijven. Ook als je voor jezelf begint, kun je flexibel zijn met je werktijden. Je moet dan waarschijnlijk leren om een goede ondernemer te zijn, maar ik weet intussen dat dat heel goed mogelijk is.

Vind hier nog meer informatie over sociocratie.

Voel je je bloed al kriebelen om aan de slag te gaan? mail of bel me hier. 

©Sophia Dijkhuis 2009